Ubuvuzi bw'urumuri rutukura n'uburiri bwo gusiga ibara ry'uruhu bikunze kuboneka ahantu hamwe ho kwita ku buzima cyangwa ubwiza, ariko bifashaintego zitandukanye cyaneNubwo ahantu ho gusiga ibara ry'uruhu hagenewe kwijima uruhu hakoreshejwe imirasire ya ultraviolet (UV), ubuvuzi bw'urumuri rutukura bwibanda kuubuzima bw'uruhu n'inkunga y'uturemangingo tudaterwa n'imirasire y'izuba.
Gusobanukirwa itandukaniro ni ingenzi mu guhitamo uburyo bwiza bwo kuvura—cyangwa kubuvanga mu buryo butekanye.
Uburiri bwo Gushyira Ibara ry'Izuba ni iki?
Igitanda cyo gusiga ibara ry'uruhu gikoreshwaimirasire ya ultraviolet (UV), cyane cyane:
-
UVA (95–99%)kugira ngo uruhu rwijime
-
Umubare muto waUVBbishobora gutera ubushyuhe bw'izuba
Intego y'ibanze:
-
Kora uruhu rwijimye (umuhondo)
Ibiranga by'ingenzi:
-
Guhinduka kw'ibara ry'uruhu vuba kandi bigaragara
-
Umucyo mwinshi wa UV
-
Ingaruka zo gusaza k'uruhu na kanseri y'uruhu ziyongera
Ubuvuzi bw'urumuri rutukura ni iki?
Imikoreshereze y'ubuvuzi bw'urumuri rutukuraimiraba y'urumuri itari UV, ubusanzwe:
-
Itara ritukura (hafi 630–660 nm)
-
Urumuri rwa infrared hafi (hafi 810–880 nm)
Intego y'ibanze:
-
Gushyigikira kuvugurura uruhu
-
Guteza imbere ikorwa rya kolajeni
-
Kunoza imitsi no kugarura imitsi mu mubiri
Ibiranga by'ingenzi:
-
Nta ngaruka zo kwisiga
-
Nta mirasire ya UV ihari
-
Ni byiza kuyikoresha buri gihe iyo ikoreshejwe neza
Ubuvuzi bw'urumuri rutukura vs Uburiri bwo gukaraba: Itandukaniro ry'ingenzi
| Ikiranga | Ibitanda byo gushushanyaho uruhu | Ubuvuzi bw'urumuri rutukura |
|---|---|---|
| Ubwoko bw'urumuri | UV (UVA/UVB) | Umutuku n'imirasire iri hafi ya infrared |
| Ingaruka zo gukaranga ibara ry'uruhu | Yego | No |
| Ingaruka zo gusaza k'uruhu | Hejuru | Nta na kimwe kiva kuri UV |
| Inkunga ya Kolajeni | Oya (ituma kolajeni icika) | Yego |
| Ingaruka za kanseri | Yiyongereye | Nta ngaruka ziterwa n'imiraba ya UV |
| Inshuro zo gukoresha | Hafi | Bishobora kuba kenshi |
Ni iyihe ikora vuba?
-
Ibitanda byo gusiga ibara ry'uruhubitanga ibara rigaragara vuba—rimwe na rimwe mu gihe gito
-
Ubuvuzi bw'urumuri rutukurabitera iterambere ry'uruhu buhoro buhoro mu gihe cy'ibyumweru
Umuvuduko uterwa n'intego yawe:
-
Yihutaibara→ ibitanda byo gusiga ibara ry'uruhu
-
Umutekanokunoza uruhu→ ubuvuzi bw'urumuri rutukura
Ese uburyo bwo kuvura urumuri rutukura ni bwiza kurusha uburyo bwo kuvura ibara ry'uruhu?
Yego. Ku bijyanye n'ubuvuzi bw'uruhu n'umutekano:
-
Ubuvuzi bw'urumuri rutukurantabwo byangiza ADN
-
It ntigabanya melatonine
-
It ntiyongera ibyago byo kurwara kanseri y'uruhu
Ibitanda byo gusiga ibara ry'uruhu, ku rundi ruhande, imiryango y'ubuzima ibishyira mu byiciro nk'ibiitera kanseribitewe n'imirasire y'imirasire ya UV.
Ese uburyo bwo kuvura urumuri rutukura bushobora gukoreshwa mu buriri bwo gusiga ibara ry'uruhu?
Yego—iyo ikoreshejwe neza atari nk'igisimbura uburinzi bw'izuba.
Amasalo menshi y’umwuga n’ibigo by’ubuzima bitanga:
-
Uburyo bwo kuvura urumuri rutukura mbere cyangwa nyuma yo gukaraba
-
Umucyo utukura ufasha uruhu kugaragara neza no gukira
-
Kugabanya kwishingikiriza ku gukaraba kenshi k'urumuri rw'imirasire y'izuba
Ubu buryo bukunze gushyirwa mu mwanya wauburyo bwo kuringanizaNubwo kwibasirwa n'imirasire ya UV bigomba kugabanuka.
Ni ikihe cyiza ku buzima bw'uruhu igihe kirekire?
Niba ubuzima bw'uruhu bw'igihe kirekire ari bwo bw'ingenzi:
-
Ubuvuzi bw'urumuri rutukura ni bwo buryo bwiza kurusha ubundi
-
Bituma uruhu rurushaho kuba rwiza nta ngaruka zatewe n'imiraba y'urumuri
-
Bikwiriye abakiriya bashaka urumuri rudasize ibara ry'uruhu
Uburiri bwo gusiga ibara ry'uruhu bushobora gutanga umusaruro mwiza, ariko ku kiguzi cyo kwangirika k'uruhu.
Umwanzuro wa nyuma
Ubuvuzi bw'urumuri rutukura n'uburiri bwo gusiga ibara ry'uruhu nintabwo ishobora guhindurwa.
-
Ibitanda byo gusiga ibara ry'uruhu= ibara ryihuse, ibyago byinshi
-
Ubuvuzi bw'urumuri rutukura= nta gusiga ibara ry'uruhu, ubufasha bw'uruhu bwiza
Ku bakoresha ubwiza n'imibereho myiza muri iki gihe, ubuvuzi bw'urumuri rutukura bugenda bufatwa nk'uburyo bwo kuvuraubundi buryo bushingiye ku buzima, mu gihe imitako y'ibara ry'uruhu ikoreshwa mu buryo bwo guhitamo neza—cyangwa se ikarinda burundu.
Ibibazo Bikunze Kubazwa
Ese uburyo bwo kuvura urumuri rutukura butuma uruhu rwawe ruhinduka ibara?
Oya. Ubuvuzi bw'urumuri rutukura ntibuhindura uruhu umwijima.
Ese uburyo bwo kuvura amatara atukura ni bwiza kuruta uburyo bwo kuvura amabara y'izuba?
Yego. Ntabwo bikubiyemo imirasire ya UV.
Ese nshobora gusimbuza ibitanda byo gusiga ibara ry'uruhu n'ubuvuzi bw'urumuri rutukura?
Niba intego yawe ari ubuzima bw'uruhu aho kuba ibara ry'uruhu, ubuvuzi bw'urumuri rutukura bushobora kuba ubundi buryo bukomeye bwo kuvura.