Gushyiramo ibitanda biracyari amahitamo akunzwe yo kugera ku ibara ryihuta kandi ringana — cyane cyane mu mezi y'ubukonje cyangwa ku bashaka ko ibara ryihuta rigenzurwa mu nzu. Ariko, kimwe mu bibazo bikunze kugaragara abantu bafite ni ukumenya niba ibitanda bishyiramo ibara bigira ingaruka ku ruhu. Igisubizo kigufi:yego, ahantu gakondo ho gusiga ibara ry'uruhu hashobora kwangiza uruhu mu buryo butandukanyeAriko gusobanukirwagute, kuki, nauburyo bwo kugabanya ibyagobishobora kugufasha gufata ibyemezo bitekanye kandi bifite amakuru menshi.
Iyi nkuru isobanura siyansi iri inyuma y’ibyangiritse by’uruhu bifitanye isano no gushyuha, ingaruka nyazo, n’uburyo ibikoresho bigezweho - harimoIkoranabuhanga rigezweho rya Amerika ryo gusiga ibara ry'uruhu— bishobora gufasha kunoza umutekano n'imikorere myiza yo gusiga ibara ry'uruhu.
Ni iki gitera kwangirika k'uruhu mu buriri bwo gukaraba?
Uburiri bwo gusiga ibara ry'uruhu bukora hakoreshejwe isukuimirasire ya UV y'ubukoranobyinjira mu ruhu rwawe kugira ngo bikurure ikorwa rya melanin. Hari ubwoko bubiri bw'ingenzi bw'urumuri rwa UV rukoreshwa:
Imirasire ya UVA (95% by'umusaruro w'ibara ry'uruhu)
-
Injira mu bice byimbitse by'uruhu
-
Ashinzwe gutunganya uruhu igihe kirekire
-
Bishobora guteragusaza imburagihe, iminkanyari, kugabanuka kw'ubudahangarwa bw'uruhu
Imirasire ya UVB (5% by'umusaruro w'izuba)
-
Kongerera imbaraga ikorwa rya melanin mu bice byo hejuru by'uruhu
-
Ishinzwe gutwika izuba
-
Bishobora guteraKwangirika kwa ADNkandi byongera ibyago byo kurwara kanseri y'uruhu
Nubwo uburiri bwo gushushanya mu nzu buri ahantu hagenzurwa, imirasire y'izuba iracyagira ingaruka ku ruhu nk'uko imirasire y'izuba isanzwe ibigira - gusa niyo ikomeye cyane.
Ubwoko bw'ibyangiritse ku ruhu biterwa n'uburiri bwo gukaraba
1. Gusaza k'uruhu imburagihe (Photoaging)
Guhura n'imiraba ya UV byihutisha gusenyuka kwa kolajeni, bigatera:
-
Iminkanyari
-
Imirongo mito
-
Uruhu rurerure
-
Amabara y'izuba
Niyo mpamvu gukoresha uruhu kenshi mu buriri bishobora gutuma uruhu rusa n'urwashaje mu buzima.
2. Gutera ibara ry'uruhu n'utudomo twijimye
Kurengerwa n'imiraba ya UV cyane bishobora kubangamira ikwirakwira rya melanin, bigatera:
-
Ibara ry'uruhu ritangana
-
Uduce twijimye
-
Uduheri n'ibizinga by'imyaka
Izi mpinduka akenshi ziba iz’iteka uko igihe kigenda gihita.
3. Gutwikwa n'izuba no kubabara uruhu
Ndetse no mu duce twa none two gusiga ibara ry’umutuku, kwibasirwa n’imirasire ya UVB bishobora gutuma habaho:
-
Umutuku
-
Kubyimba
-
Gukuramo
-
Ubuhanga bwo kwiyumvisha ibintu
Gutwikwa n'izuba ni kimwe mu bimenyetso bigaragara by'ukokwangirika gukabije kwa UV.
4. Kwangirika kwa ADN n'ingaruka za kanseri y'uruhu
Gukoresha imirasire ya UV inshuro nyinshi bishobora kwangiza ADN y'ingirabuzimafatizo. Uko igihe kigenda gihita, iyi ngaruka ishobora kugira uruhare muri ibi bikurikira:
-
Kanseri y'uturemangingo tw'ibanze
-
Kanseri y'uturemangingo tw'ingurube
-
Melanoma (ubwoko buteje akaga cyane)
Nubwo ibyago by'umuntu ku giti cye bitandukanye, kwisiga ibara ry'uruhu igihe kirekire byongera ubwiyongere bw'imirasire y'izuba - ikintu cy'ingenzi mu gutera kanseri y'uruhu.
Ese uburiri bwo gushushanya ku ruhu bugezweho bufite umutekano?
Imitako yo mu bwoko bwa "tanning bed" yo muri iki gihe — cyane cyane iyo mu bwoko bwa "higher models" — yateye imbere cyane muriKugenzura imiterere y'imirasire ya UV, guhumeka, igihe cy'imyitozo, naamabwiriza y'umutekano.
Ariko, baracyasohora imirasire ya UV. Intego nigucunga ihungabana, ntabwo ari ukubikuraho burundu.
Uburyo ibitanda byo mu bwoko bwa Merican Tanning byongera umutekano n'ihumure
Amerika yashoye imari nyinshi muUbushakashatsi ku ikoranabuhanga rya UV, ikoranabuhanga rifasha mu ruhu, nasisitemu nziza zo gusiga ibara ry'uruhubyagenewe kunoza umusaruro mu gihe bigabanya ibyago bitari ngombwa.
Dore byinshi byagezweho mu buryo bwo gusiga ibara ry'uruhu bwa kinyamwuga muri Amerika:
✔ Ingano nziza ya UV
Imikoreshereze y'ibikoresho bya AmerikaIkoranabuhanga ryimbitse ry'ikigereranyo cya UVA/UVB, bifasha abakoresha kugera ku ibara rigaragara, ndetse n'iry'izuba mu gihe gito - bigabanya igihe cyose cyo kugaragara.
✔ Igenzura ry'igihe cy'ubuhanga
Ibipimo by'igihe byubatswemo hamwe n'amatara akoreshwa mu buryo bugenzurwa n'ingufu bifasha kwirinda gushyuha cyane no kugabanya ibyago byo gushya.
✔ Sisitemu zo Gukonjesha no Gutemba k'Umwotsi mu Buryo Buhanitse
Gukonjesha neza bituma uruhu rumererwa neza kandi bigafasha kugabanya ubushyuhe mu gihe cyo gukaraba uruhu.
✔ Amatara afite umuvuduko mwinshi kugira ngo afashe mu mucyo mwinshi kandi wihuta
Aya matara yemerera gukora cyane kwa melanin hamwe n'ibikorwa bike, bifasha mu gucunga neza ubwiyongere bw'imirasire ya UV.
✔ Guhuza urumuri rutukura ku buryo bworoshye
Uburiri bwinshi bwo gukaraba uruhu muri Amerika burimoubuvuzi bw'urumuri rutukuramodules, zishobora gufasha:
-
Kunoza imiterere y'uruhu
-
Kugabanya ububyimbirwe
-
Fasha kugarura ubuzima
-
Ongera imiterere y'uruhu muri rusange
Uru ruvange rw'ikoranabuhanga rya UV + red light rugaragaza ubwoko bushya bw'ibisubizo byo gusiga ibara ry'uruhu byibanda ku bwiza n'imibereho myiza hamwe.
Uburyo bwo kugabanya kwangirika k'uruhu biturutse ku buriri bwo gukaraba
Nubwo ibikoresho byatunganyijwe neza, ingeso nziza zigira uruhare runini mu mutekano.
1. Kurikiza amasaha y'inama yasabwe
Ibindi si byiza kurushaho. Komeza gukurikiza gahunda uhabwa n'amabwiriza ya salon yawe yo gusiga ibara ry'uruhu cyangwa amabwiriza y'ibikoresho.
2. Irinde kujya mu nama kenshi
Kugabanya irangi ry'uruhu kugeza kuInshuro 2–3 mu cyumwerubyibuze kugira ngo uruhu rusubire kumera neza.
3. Koresha amavuta yo kwisiga mu nzu
Ibi bifasha mu kuvura no kurinda uruhu, binatuma rugira ibara ry'uruhu ryiza.
4. Ambara ubwirinzi bw'amaso
Imirasire ya UV ishobora kwangiza cornea na retina - indorerwamo z'amatara si amahitamo.
5. Komeza kugira amazi ahagije
Uruhu rwiza rurushaho kwijima neza kandi rugakira vuba.
Ni nde ukwiye kwirinda gusiga ibara ry'uruhu ku buriri?
Hari amatsinda agomba kwitonda cyane cyangwa kwirinda burundu gusiga ibara ry'uruhu:
-
Abantu bafite uruhu rwera cyane (Fitzpatrick Type I–II)
-
Abantu bafite amateka ya kanseri y'uruhu
-
Abantu bafite indwara zo kwangirika kw'amafoto
-
Abakoresha imiti ivura ubushyuhe
Mu gihe ushidikanya, gana muganga w'uruhu.
Umwanzuro
Ese uburiri bwo gusiga ibara ry'uruhu butera kwangirika k'uruhu?Yego, barashobora— cyane cyane iyo ikoreshejwe cyane cyangwa idakoreshejwe neza. Ariko, ikoranabuhanga rigezweho ryo gusiga ibara ry'uruhu, imikorere myiza, n'ibintu bigezweho byabonetse muriUburiri bwo gushushanya ku ruhu bwa Megizikebishobora gufasha kugabanya cyane ibyago no kunoza ihumure.
Niba intego yawe ari ukugira ngo ubone ibara ryiza kandi ringana mu mutekano kandi neza, uhitamoibikoresho byizewe, gukurikiraingeso nziza zo gusiga ibara ry'uruhu, no gusobanukirwaaho uruhu rwawe rugarukirani ngombwa.